Gầm giường, nóc tủ và các góc chết (góc chữ L của tủ bếp, sau cánh cửa, gầm cầu thang, khe hẹp cạnh tủ lạnh) là những chỗ chứa được khá nhiều đồ nếu dùng đúng cách: hộp có nắp, có nhãn, kích thước vừa khít, chỉ để đồ ít dùng và nhẹ ở chỗ khó với, và luôn chừa lối để lau dọn. Nguyên tắc quan trọng nhất: đây là chỗ cất có tổ chức, không phải chỗ dồn đồ cho khuất mắt. Dồn đồ vào gầm giường mà không bớt trước thì nhà chỉ trông gọn bên ngoài, bên trong vẫn chật.
Với nhà nhỏ, mỗi mét khối tận dụng được là bớt một món phải để trên sàn. Bài này đi qua từng loại không gian, những gì nên và không nên cất ở đó.
Bảng tổng quan: chỗ nào cất gì
| Không gian | Nên cất | Không nên cất |
|---|---|---|
| Gầm giường | Chăn ga dự phòng, đồ theo mùa, đồ trẻ để dành, giấy gói quà | Đồ ăn, giấy tờ quan trọng ở nơi hay ngập, đồ cần lấy hằng ngày (trừ ngăn kéo giường) |
| Nóc tủ | Hộp nhẹ: đồ trang trí Tết, va li rỗng, đồ đông | Đồ nặng, đồ dễ vỡ, đồ hay dùng |
| Sau cánh cửa | Túi treo nhiều ngăn, móc treo khăn, áo choàng | Đồ dày làm cửa không đóng hết |
| Góc chữ L tủ bếp | Nồi lớn ít dùng, đồ khô dự trữ (với khay xoay hoặc rổ kéo) | Đồ dùng mỗi ngày nếu không có phụ kiện kéo ra |
| Khe hẹp cạnh tủ lạnh, máy giặt | Kệ kéo mỏng có bánh xe cho chai lọ, bột giặt | Đồ dễ cháy sát mặt sau tủ lạnh nóng |
| Gầm cầu thang (nhà phố) | Tủ âm, ngăn kéo sâu cho đồ dụng cụ, đồ thể thao | Đồ chất đống không có cửa che |
| Trên cửa ra vào, trên bồn cầu | Kệ treo cho đồ dự trữ nhẹ | Đồ nặng trên đầu người đi qua |
Gầm giường: kho lớn nhất trong phòng ngủ
Chọn đồ chứa
- Giường có ngăn kéo sẵn hoặc giường nâng thuỷ lực là tối ưu nếu đang định thay giường.
- Hộp nhựa dẹt có nắp, tốt nhất là loại có bánh xe, cao vừa khít gầm, để kéo ra dễ dàng.
- Túi vải có khung cho chăn đông, nhẹ và thoáng hơn.
- Túi hút chân không cho chăn, gối dự phòng — giảm thể tích rõ rệt.
Lưu ý
- Đo chiều cao gầm trước khi mua hộp; chừa vài phân để hộp kéo ra không cọ.
- Kê cao khỏi sàn một chút hoặc dùng hộp kín nếu sàn hay ẩm (tầng trệt, mùa nồm). Nhà ở vùng hay ngập không nên cất giấy tờ, ảnh quý dưới gầm giường.
- Chừa khoảng để lau: bụi gầm giường là nguồn bụi lớn trong phòng ngủ. Hộp có bánh xe giúp kéo ra lau sàn dễ, hoặc chừa một dải giữa để luồn chổi.
- Dán nhãn mặt trước hộp: nhìn từ ngoài vào là biết hộp nào chứa gì.
- Không nhét đồ ăn: dù là đồ khô, vẫn thu hút kiến, gián, chuột.
Nóc tủ: chỗ cao, chỉ cho đồ nhẹ
- Dùng hộp đồng bộ có nắp, chiều cao vừa với khoảng trống tới trần. Hộp đồng bộ trông gọn hơn đồ chất lổn nhổn.
- Chỉ cất đồ nhẹ và ít dùng: đồ trang trí Tết, va li rỗng (có thể lồng va li nhỏ vào va li lớn), đồ đông ở miền Bắc trong mùa hè.
- Không cất đồ nặng, đồ dễ vỡ: lấy xuống khó, rơi trúng người rất nguy hiểm.
- Lấy đồ trên nóc tủ: dùng thang gấp chắc chắn, có người giữ, không với người quá tầm, không đứng lên ghế xoay hay ghế nhựa chồng. Người lớn tuổi không nên tự lên thang lấy đồ.
- Bụi trên nóc tủ: phủ một tấm giấy hoặc vải mỏng dưới đáy hộp; khi dọn chỉ cần thay tấm phủ, không phải lau từng hộp.
Góc chết trong bếp
Góc chữ L của tủ bếp
Ngăn tủ ở góc chữ L sâu và khó với tới, đồ để bên trong thường bị quên. Có ba cách:
- Khay xoay tròn đặt trong ngăn: xoay là đồ phía sau ra phía trước.
- Phụ kiện kéo ra chuyên cho góc tủ (nếu tủ thiết kế được).
- Hộp có tay cầm: gom đồ cùng loại vào một hộp, khi cần chỉ kéo cả hộp ra.
Nếu không làm được những cách trên, dùng góc này cho đồ ít dùng nhất: nồi lớn đãi khách, khuôn bánh dùng mỗi năm một lần.
Khe hẹp cạnh tủ lạnh, máy giặt
Kệ kéo mỏng có bánh xe vừa khe 15–20 phân chứa được chai dầu ăn, nước mắm, lọ gia vị hoặc bột giặt. Lưu ý chừa khoảng thông gió phía sau và hai bên tủ lạnh theo hướng dẫn của nhà sản xuất — tủ lạnh bị ép sát sẽ chạy nóng, tốn điện.
Mặt trong cánh tủ
Mặt trong cánh tủ bếp gắn được móc, giá mỏng cho nắp nồi, giấy bạc, màng bọc thực phẩm, khăn lau. Đo kỹ để giá không chạm kệ bên trong khi đóng cửa.
Sau cánh cửa và trên cao
- Túi treo nhiều ngăn sau cửa: giày dép trẻ em, khăn, đồ vệ sinh, đồ văn phòng phẩm. Chọn loại mỏng để cửa vẫn đóng hết.
- Kệ trên cửa ra vào: dải tường phía trên khung cửa thường trống; một kệ mỏng gắn chắc chứa sách đã đọc, hộp đồ ít dùng.
- Kệ trên bồn cầu, trên máy giặt: giấy vệ sinh dự trữ, khăn, bột giặt. Bắt vít chắc vào tường, không đặt đồ nặng.
- Thanh treo dưới kệ: gắn dưới kệ bếp, kệ tủ để treo cốc, giỏ nhỏ.
Gầm cầu thang và các hốc tường ở nhà phố
Nhà ống, nhà phố có gầm cầu thang khá lớn. Cách dùng phổ biến:
- Tủ âm có cửa: che được đồ bên trong, trông gọn. Phần thấp nhất dưới bậc cầu thang dùng ngăn kéo sâu.
- Kho dụng cụ: máy hút bụi, chổi lau, thang gấp, dụng cụ sửa chữa — những thứ cần một chỗ cố định và cả nhà biết tìm ở đâu.
- Tránh chất đồ hở: gầm cầu thang để hở mà chất đồ là chỗ bám bụi, gián và chuột trú.
Ba sai lầm khi tận dụng không gian
- Tận dụng trước, bớt đồ sau. Nhét kín gầm giường, nóc tủ bằng đồ chưa lọc là "giấu" vấn đề. Vài năm sau mở ra, nhiều món không ai nhớ mình có.
- Không ghi nhãn. Hộp không nhãn ở chỗ khó với là hộp không ai mở. Ghi rõ "chăn đông – phòng bố mẹ", "đồ Tết", "quần áo bé 5–6 tuổi".
- Chặn lối thông gió, lối lau dọn. Gầm giường kín bít, tủ lạnh ép sát tường, khe tủ nhét đầy làm nhà khó lau, ẩm mốc và thiết bị chạy kém.
Giữ danh sách "đồ cất ở đâu"
Khi đồ được cất ở nhiều chỗ khuất, nên có một danh sách chung: hộp nào ở đâu, chứa gì. Có thể là một trang ghi chú dùng chung trên điện thoại, hoặc ảnh chụp từng hộp đang mở nắp. Lúc cần tìm đồ trang trí Tết hay bộ quần áo cũ để cho em họ, ai trong nhà cũng tìm được — không phải chờ người duy nhất nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Gầm giường nên cất những gì?
Gầm giường hợp để cất đồ ít dùng như chăn ga dự phòng, quần áo theo mùa, đồ của trẻ để dành. Dùng hộp có nắp, có nhãn, tốt nhất là có bánh xe để kéo ra lau sàn. Không nên cất đồ ăn hay giấy tờ quan trọng ở nơi dễ ngập.
Có nên để đồ trên nóc tủ quần áo không?
Được, nhưng chỉ nên để đồ nhẹ và ít dùng trong hộp có nắp đồng bộ. Không để đồ nặng hay dễ vỡ. Khi lấy đồ phải dùng thang chắc chắn, có người giữ, không đứng lên ghế xoay.
Góc chữ L của tủ bếp nên dùng thế nào?
Dùng khay xoay tròn hoặc phụ kiện kéo ra để đồ phía sau không bị quên. Nếu không có, gom đồ vào hộp có tay cầm hoặc dùng góc này cho đồ ít dùng nhất như nồi lớn đãi khách.
Đặt kệ cạnh tủ lạnh có ảnh hưởng gì không?
Có thể, nếu kệ làm bít khoảng thông gió. Tủ lạnh cần khoảng trống phía sau và hai bên theo hướng dẫn của nhà sản xuất để tản nhiệt. Chọn kệ kéo mỏng vừa khe và vẫn chừa đủ khoảng hở.
Làm sao nhớ đồ đã cất ở những chỗ khuất?
Dán nhãn rõ ràng mặt trước từng hộp và giữ một danh sách chung, ví dụ ghi chú dùng chung trên điện thoại hoặc ảnh chụp từng hộp. Như vậy ai trong nhà cũng tìm được đồ khi cần.