Vệ sinh nhà tắm và bồn cầu cho sạch, hết mùi cần làm theo thứ tự từ cao xuống thấp, từ sạch tới bẩn: gương, kệ, lavabo, vòi sen, tường, rồi mới tới bồn cầu và cuối cùng là sàn, cống thoát. Mùi hôi lâu ngày thường không nằm ở lòng bồn cầu mà ở chân bồn cầu, mép dưới vành, ống thoát sàn và đầu lau, khăn ẩm. Mỗi tuần cọ kỹ một lần, mỗi ngày lau khô vài phút, và nhớ một luật không được phá: không trộn nước Javel với chất tẩy có axit hay amoniac.
Vì sao nhà tắm ở Việt Nam nhanh bẩn và hay có mùi
Nhà tắm ở phần lớn căn hộ, nhà phố Việt Nam có vài đặc điểm khiến việc giữ sạch khó hơn:
- Tắm và vệ sinh chung một phòng, sàn ướt cả ngày. Ít nhà có vách ngăn khô ướt, nên nước lan khắp sàn, chân bồn cầu luôn ẩm.
- Nhiều nhà tắm không có cửa sổ, chỉ có quạt hút. Quạt không bật hoặc bật quá ngắn thì hơi ẩm đọng lại.
- Nước cứng ở nhiều vùng để lại cặn trắng trên vòi, vách kính, đầu vòi sen.
- Khí hậu nóng ẩm: mùa nồm miền Bắc và mùa mưa miền Nam khiến tường, trần nhà tắm dễ lên mốc.
Hiểu vậy thì thấy: một nửa việc giữ nhà tắm sạch là giữ nó khô.
Đồ nghề và chất tẩy: chọn đúng, cất đúng
| Loại | Dùng cho | Lưu ý |
|---|---|---|
| Nước tẩy rửa đa năng trung tính | Lavabo, kệ, mặt tủ, tường gạch | Dùng hằng ngày, an toàn với hầu hết bề mặt |
| Chất tẩy cặn có axit (axit nhẹ, giấm) | Cặn nước cứng trên vòi, vách kính, đầu vòi sen | Không dùng trên đá marble; không trộn với Javel |
| Nước Javel (gốc clo) | Khử khuẩn bồn cầu, vết mốc trên gạch | Pha với nước lạnh theo nhãn; không trộn với axit, amoniac, chất tẩy khác |
| Baking soda | Chà mạch gạch, vết bẩn nhẹ, khử mùi | Mài nhẹ, an toàn |
| Bàn chải cọ bồn cầu có vành, bàn chải nhỏ | Mép dưới vành, mạch gạch, chân vòi | Để khô sau dùng, thay khi lông xơ |
| Găng tay cao su | Mọi lần cọ rửa | Một đôi riêng cho nhà tắm |
Nhiều chai "tẩy bồn cầu" bán sẵn chứa axit, nhiều chai khác chứa clo. Hai loại trông giống nhau nhưng đổ chung là sinh khí độc (khí clo hoặc cloramin). Đọc nhãn trước, mỗi lần chỉ dùng một loại, xả nước thật sạch rồi mới dùng loại khác. Hít phải mà ho, tức ngực, khó thở thì ra ngay chỗ thoáng, gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế.
Chất tẩy rửa nhà tắm cất trên cao hoặc trong tủ có chốt, không để ở góc sàn cạnh bồn cầu nếu nhà có trẻ nhỏ.
Cọ nhà tắm hằng tuần: thứ tự 30 phút
- Mở cửa, bật quạt hút. Dọn hết chai lọ, khăn, thảm chân ra ngoài.
- Xịt chất tẩy lên bồn cầu trước (lòng bồn và dưới vành) rồi để đó cho thuốc ngấm trong lúc làm việc khác. Đây là mẹo tiết kiệm thời gian quan trọng nhất.
- Gương và vách kính: xịt, lau bằng khăn sợi nhỏ, dùng gạt kính cho vách tắm.
- Kệ, lavabo, vòi: lau bằng chất tẩy đa năng. Cặn trắng quanh chân vòi: quấn khăn thấm giấm hoặc chất tẩy cặn 15–20 phút rồi chà.
- Tường và khu tắm: cọ từ trên xuống, chú ý mạch gạch quanh vòi sen. Xả nước sạch.
- Bồn cầu: giờ mới chà lòng bồn, đặc biệt mép dưới vành. Lau nắp, bệ ngồi, mặt ngoài, rồi tới chân bồn cầu và sàn quanh chân — chỗ này hay bị quên nhất.
- Sàn và cống thoát: chà sàn, nhấc nắp cống lấy tóc, rác, cọ lòng nắp. Xả nước.
- Lau khô hoặc gạt khô sàn, để quạt chạy thêm một lúc, rồi mới mang đồ trở lại.
Khăn lau bồn cầu và khăn lau lavabo phải tách riêng, tốt nhất khác màu. Dùng chung là mang vi khuẩn từ chỗ bẩn nhất sang chỗ đánh răng rửa mặt.
Truy tìm mùi hôi: năm chỗ hay bị bỏ qua
Lau sạch rồi mà vẫn có mùi khai, mùi cống, thì nguồn thường ở một trong những chỗ sau.
1. Chân bồn cầu và khe sát tường
Nước tiểu bắn, nước tắm đọng ở chân bồn cầu ngấm vào mạch gạch, lâu ngày có mùi khai. Chà kỹ mạch gạch quanh chân bằng bàn chải nhỏ và baking soda, rồi xả nước. Nếu đế bồn cầu bị hở, mùi cống có thể lọt lên; trường hợp này gọi thợ kiểm tra gioăng đế.
2. Mép dưới vành bồn cầu
Có những lỗ xả nước nhỏ, cặn bám và vi khuẩn tích tụ ở đây mà mắt không thấy. Dùng gương nhỏ hoặc điện thoại soi, chà bằng bàn chải có đầu cong.
3. Cống thoát sàn
Ống thoát sàn thường có bẫy nước (xi phông) giữ một lớp nước chặn mùi cống. Nhà tắm ít dùng, đi xa lâu ngày, nước bay hơi hết thì mùi bốc lên. Đổ một gáo nước vào cống mỗi tuần. Cống bị tóc, cặn xà phòng làm tắc thì lấy ra bằng tay có găng; tắc sâu thì gọi thợ, đừng đổ hoá chất thông cống liên tục.
4. Thùng rác nhà tắm
Thùng rác nhỏ trong nhà tắm ẩm nóng là nguồn mùi rõ ràng. Đổ mỗi ngày hoặc cách ngày, rửa thùng mỗi tuần.
5. Khăn, thảm chân, đầu lau
Khăn tắm phơi trong nhà tắm không khô sẽ có mùi chua. Thảm chân ẩm cả tuần là ổ mốc. Phơi khăn ra chỗ thoáng, giặt thảm chân mỗi tuần.
Giữ nhà tắm sạch giữa hai lần cọ
Việc hằng ngày ở nhà tắm chỉ mất vài phút nhưng giảm một nửa công cọ cuối tuần:
- Gạt khô sàn và vách kính sau khi tắm xong. Để một cây gạt ngay trong nhà tắm.
- Bật quạt hút thêm 15–30 phút sau khi tắm, hoặc mở cửa nếu có cửa sổ.
- Lau nhanh lavabo bằng khăn khô sau khi đánh răng buổi tối.
- Đậy nắp bồn cầu trước khi xả để giảm nước bắn ra xung quanh.
- Chà nhanh lòng bồn cầu hai, ba ngày một lần bằng bàn chải, không cần hoá chất.
Nhà nhiều người, có thể gắn mỗi người một việc nhỏ: ai tắm cuối gạt sàn, ai đánh răng cuối lau lavabo. Không ai phải ôm hết.
Cặn ố vàng, cặn trắng, vết hồng: xử lý từng loại
- Cặn trắng trên vòi, vách kính, đầu vòi sen: cặn khoáng từ nước cứng, tan trong axit nhẹ. Ngâm đầu vòi sen trong túi nilon chứa giấm pha loãng khoảng một giờ rồi chải. Vòi mạ có thể bị xỉn nếu ngâm quá lâu, đọc hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Vệt ố vàng nâu trong lòng bồn cầu: thường do cặn khoáng, sắt trong nước. Chất tẩy cặn có axit dành cho bồn cầu xử lý được, để ngấm theo thời gian ghi trên nhãn.
- Vết hồng, cam ở góc ẩm, quanh lỗ thoát: thường là màng vi khuẩn ưa ẩm, không phải gỉ. Chà bằng chất tẩy đa năng, rồi giữ khô.
- Đốm đen ở mạch gạch, ron silicon quanh bồn tắm: nấm mốc. Gạch men chịu được Javel pha loãng; ron silicon đã đen sâu bên trong thì thường phải cắt và bơm silicon mới.
Góc làm tiếp
Tuần này, thử làm đúng thứ tự xịt bồn cầu trước, làm phần khác sau, và tự bấm giờ xem mất bao lâu. Gom tất cả chai tẩy rửa nhà tắm ra, đọc nhãn, ghi bằng bút dạ lên nắp một ký hiệu riêng cho chai có clo và chai có axit để cả nhà không lẫn. Kiểm tra cống thoát sàn ở nhà tắm ít dùng. Nếu nhà có ông bà, xem lại sàn có cần thảm chống trơn hay tay vịn không — phần này có bài riêng trong danh mục an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhà tắm lau rồi vẫn có mùi khai?
Mùi khai thường đến từ chân bồn cầu, mạch gạch quanh chân và mép dưới vành, nơi nước tiểu bắn và ngấm lâu ngày. Chà kỹ những chỗ này bằng bàn chải nhỏ, xả sạch và giữ sàn khô. Nếu là mùi cống, kiểm tra bẫy nước ở cống thoát và gioăng đế bồn cầu.
Có được trộn nước Javel với chất tẩy bồn cầu không?
Không. Nhiều chất tẩy bồn cầu chứa axit, trộn với nước Javel sinh khí clo độc. Mỗi lần chỉ dùng một loại, xả nước thật sạch trước khi đổi loại khác. Lỡ hít phải mà khó thở thì ra chỗ thoáng và gọi 115.
Bao lâu nên cọ nhà tắm một lần?
Cọ kỹ mỗi tuần một lần là mức phổ biến; nhà đông người có thể cọ bồn cầu hai lần mỗi tuần. Hằng ngày chỉ cần gạt khô sàn, lau lavabo và bật quạt hút sau khi tắm.
Làm sao hết cặn trắng trên vòi sen?
Cặn trắng là khoáng chất từ nước cứng, tan trong axit nhẹ. Ngâm đầu vòi sen trong giấm pha loãng khoảng một giờ hoặc quấn khăn thấm giấm quanh chân vòi, rồi chải nhẹ và xả sạch. Với vòi mạ đặc biệt, xem hướng dẫn nhà sản xuất trước.
Cống thoát sàn nhà tắm bốc mùi phải làm sao?
Trước hết lấy tóc và cặn ở nắp cống, cọ sạch. Nếu nhà tắm ít dùng, đổ nước vào cống để bẫy nước chặn mùi hoạt động lại. Mùi vẫn còn hoặc nước thoát chậm kéo dài thì nên gọi thợ kiểm tra đường ống.
