Cách lau sàn đúng theo từng loại sàn: gạch, đá, gỗ, sàn nhựa

Lau sàn đúng cách bắt đầu từ việc biết nhà mình lát loại sàn gì: gạch men và gạch porcelain chịu nước tốt, lau ướt thoải mái; đá tự nhiên như marble sợ axit nên tránh giấm, chanh; sàn gỗ tự nhiên và gỗ công nghiệp sợ nước đọng nên chỉ lau bằng cây lau vắt thật kiệt; sàn nhựa vinyl, SPC lau ẩm là đủ. Loại nào cũng cần quét hoặc hút bụi trước, lau từ trong ra cửa, và để sàn khô hẳn mới đi lại. Bảng tóm tắt ở giữa bài giúp tra nhanh.

Bước chung cho mọi loại sàn

Dù sàn gì, trình tự cơ bản giống nhau. Bỏ qua bước nào là sàn dễ để lại vệt hoặc trầy.

1. Dọn đồ dưới sàn. Nhặt dép, đồ chơi, dây sạc. Ghế nhẹ thì lật lên bàn.
2. Quét hoặc hút bụi trước. Cát và sạn nhỏ là thứ làm trầy sàn nhiều nhất. Lau ướt khi còn cát giống như chà giấy nhám lên mặt sàn.
3. Pha nước lau đúng tỷ lệ trên nhãn. Pha đậm hơn không sạch hơn mà để lại lớp màng dính, sàn nhanh bám bẩn lại và có vệt khi khô.
4. Lau từ góc trong cùng ra phía cửa, để không giẫm lên chỗ vừa lau.
5. Thay nước khi nước đục. Nhà rộng có thể cần thay hai, ba lần. Cây lau có xô hai ngăn (một ngăn giặt, một ngăn vắt) giúp nước lâu bẩn hơn.
6. Mở cửa cho thông gió và để sàn khô hẳn rồi mới đi lại, nhất là nhà có người già và trẻ nhỏ.

Gạch men, gạch porcelain: dễ nhất nhưng hay bẩn mạch

Đây là loại sàn phổ biến nhất trong nhà phố và chung cư ở Việt Nam. Bề mặt men chịu nước, chịu hầu hết các loại nước lau sàn thông thường. Vấn đề thường nằm ở mạch gạch (ron): đường vữa giữa các viên gạch xốp hơn mặt gạch, hút bẩn và dần ngả màu xám đen.

• Lau hằng tuần bằng nước ấm pha nước lau sàn trung tính.
• Gạch bóng kính hay để lại vệt: lau lại một lượt bằng nước sạch, sau đó dùng cây lau khô hoặc khăn sợi nhỏ.
• Mạch gạch bẩn: rắc baking soda, xịt nước cho ẩm, dùng bàn chải cứng nhỏ chà dọc đường mạch, rồi lau sạch. Mạch quá đen ở nhà tắm có thể dùng chất tẩy chuyên cho mạch gạch theo nhãn, mở cửa thông gió, đeo găng.
• Gạch nhám chống trơn (hay dùng ở nhà tắm, ban công) bám bẩn trong rãnh nhỏ: cần bàn chải chứ cây lau không đủ.

Đá tự nhiên: marble, granite và đá mài

Đá tự nhiên đẹp nhưng mỗi loại một tính.

Marble (đá cẩm thạch)

Thành phần chính là canxi cacbonat, phản ứng với axit. Giấm, nước chanh, nhiều chất tẩy nhà tắm có axit sẽ ăn mòn bề mặt, để lại vết mờ không lau đi được. Chỉ dùng nước ấm và chất lau trung tính (pH khoảng 7), hoặc loại ghi rõ dùng cho đá tự nhiên. Vết đổ nước ngọt, cà phê, rượu vang cần lau ngay.

Granite (đá hoa cương)

Cứng và ít phản ứng hơn marble, nhưng vẫn nên dùng chất lau trung tính để không làm hỏng lớp chống thấm (nếu có). Tránh chất tẩy mạnh và miếng cọ kim loại.

Gạch bông, đá mài (terrazzo)

Nhiều nhà phố cũ ở Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng còn giữ sàn gạch bông xi măng hoặc đá mài. Cả hai đều có thành phần xi măng, cũng không ưa axit. Lau nước ấm pha chút nước rửa chén hoặc chất lau trung tính là an toàn nhất. Muốn phục hồi độ bóng thì gọi thợ đánh bóng sàn, không tự dùng hoá chất mạnh.

Sàn gỗ tự nhiên và gỗ công nghiệp: kẻ thù là nước

Sàn gỗ chịu được lau ẩm, không chịu được nước đọng. Nước ngấm vào khe ván làm ván phồng, cong vênh, và ở sàn gỗ công nghiệp thì gần như không phục hồi được.

• Cây lau phải vắt thật kiệt, chỉ hơi ẩm khi sờ. Cây lau dạng phun sương hoặc khăn sợi nhỏ phẳng là lựa chọn tốt.
• Lau theo chiều thớ gỗ để ít để lại vệt.
• Không dùng máy lau hơi nước trên gỗ công nghiệp và đa số sàn gỗ tự nhiên, trừ khi nhà sản xuất sàn ghi rõ là được. Hơi nóng đẩy ẩm vào khe ván.
• Tránh giấm đậm đặc, chất tẩy kiềm mạnh, sáp tự chế: có thể làm mờ lớp phủ bề mặt. Dùng loại nước lau dành cho sàn gỗ.
• Dán nỉ dưới chân bàn ghế để không cào xước.
• Mùa nồm miền Bắc, sàn gỗ có thể "đổ mồ hôi". Lau khô bằng khăn khô, đóng cửa và bật máy hút ẩm hoặc chế độ khô của điều hoà. Lau ướt lúc này chỉ làm tệ hơn.

Sàn nhựa, sàn xi măng và bảng tra nhanh

Sàn nhựa giả gỗ (vinyl, SPC) ngày càng phổ biến ở căn hộ cho thuê và nhà cải tạo. Mặt nhựa chịu nước khá tốt, nhưng nhiều loại lắp kiểu hèm khoá, nước ngấm xuống khe vẫn có thể gây ẩm lớp dưới. Lau ẩm bằng nước ấm và chất lau trung tính, tránh dung môi, xăng thơm, chất tẩy có dầu vì làm bề mặt dính và xỉn.

Sàn xi măng mài hoặc sơn epoxy (thường gặp ở gác lửng, nhà kho, quán) lau bằng nước và chất lau trung tính. Xi măng mài không phủ dễ thấm vết dầu, nên lau vết đổ ngay.

Bảng tra nhanh theo loại sàn

Khi không chắc nhà mình lát loại gì, cứ chọn cách nhẹ nhất: nước ấm, chất lau trung tính, cây lau vắt kỹ. Hỏi lại người lát sàn hoặc xem hồ sơ bàn giao căn hộ nếu còn giữ.

Khử khuẩn sàn: lúc nào cần, lúc nào không

Nhiều người thích đổ thêm nước Javel vào xô lau cho "sạch khuẩn". Với sàn khô ráo trong phòng khách, phòng ngủ, lau bằng nước lau sàn thông thường là đủ. Khử khuẩn có ý nghĩa khi:

• Nhà có người bị tiêu chảy, nôn, hoặc vừa có vật nuôi đi vệ sinh ra sàn.
• Sàn nhà tắm, khu bồn cầu.
• Sau khi nước lũ, nước cống tràn vào nhà.

Lúc đó, pha chất tẩy đúng tỷ lệ trên nhãn, chỉ pha với nước lạnh, đeo găng, mở cửa. Không bao giờ trộn nước Javel với nước lau sàn có amoniac, giấm hay chất tẩy nhà tắm có axit — hỗn hợp này sinh khí độc. Nếu lỡ hít phải và thấy khó thở, ra chỗ thoáng và gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế. Không dùng Javel cho sàn gỗ và đá marble.

Giữ lưng khi lau sàn

Lau sàn là một trong những việc nhà gây mỏi lưng nhiều nhất. Vài điều giúp đỡ hơn:

• Chọn cây lau có cán đủ dài, đứng thẳng mà vẫn tới sàn, không phải gập người.
• Bước theo cây lau thay vì đứng yên vươn tay ra xa.
• Đổi tay sau mỗi phòng.
• Xô nước nặng: đổ bớt khi xách lên cầu thang, hoặc dùng xô có bánh xe.
• Lau tay quỳ gối (kiểu lau bằng giẻ) thì dùng miếng lót gối, nghỉ sau từng khoảng ngắn.

Đau lưng kéo dài sau mỗi lần làm việc nhà là dấu hiệu nên đi khám, đừng cố chịu.

Góc làm tiếp

Đi một vòng trong nhà, ghi lại từng phòng lát loại sàn gì. Kiểm tra tủ đồ lau rửa: chai nào có axit (thường ghi "tẩy cặn", "tẩy gạch"), chai nào chứa clo (Javel), chai nào trung tính. Dán nhãn cho xô và cây lau theo khu: một bộ cho nhà tắm, một bộ cho phần còn lại, để không mang vi khuẩn từ nhà tắm ra phòng khách. Giặt đầu lau sau mỗi lần dùng và phơi khô, đầu lau ẩm để lâu là nguồn mùi hôi.