Phân loại quần áo trước khi giặt là chia đồ theo bốn tiêu chí theo thứ tự: màu (trắng – nhạt – đậm), độ bẩn, loại vải (dày nặng – mỏng nhẹ) và đồ cần riêng (đồ lót, khăn, đồ người ốm, đồ em bé). Làm đúng thì áo trắng không ngả xám, áo màu không loang, đồ mỏng không bị khoá kéo cào rách. Một gia đình bốn người thường chỉ cần ba đến bốn giỏ là đủ.
Nghe thì lắm việc, nhưng phân loại tốn nhiều nhất là lần đầu sắp xếp lại giỏ. Sau đó mỗi người tự bỏ đồ đúng giỏ, đến lúc giặt chỉ việc nhấc giỏ cho vào máy.
Vì sao phải tách đồ, không giặt chung một mẻ cho nhanh
- Màu lem: thuốc nhuộm dư trên đồ mới, nhất là đồ đỏ, xanh đậm, đồ jean, thôi ra nước trong vài lần giặt đầu. Áo trắng giặt chung là ngả hồng hoặc xám.
- Xám dần: kể cả khi không có món nào ra màu, giặt trắng lẫn với đồ màu lâu ngày cũng khiến đồ trắng mất độ sáng, vì cặn màu và bụi bám đều lên mọi thứ trong lồng.
- Xù lông, sờn: khăn bông, áo nỉ nhả xơ vải, bám lên đồ tổng hợp và đồ tối màu. Quần jean, khoá kéo kim loại cọ vào đồ mỏng làm xước, móc sợi.
- Nhiệt độ khác nhau: khăn tắm và ga trắng hợp nước ấm, đồ màu đậm và đồ có sợi co giãn hợp nước lạnh. Chung một mẻ thì một bên chịu thiệt.
Bốn bước phân loại
Bước 1: Theo màu
Chia ít nhất ba nhóm:
- Trắng: áo sơ mi trắng, áo đồng phục trắng, ga, khăn trắng.
- Nhạt: màu pastel, xám nhạt, be, kẻ sọc trên nền trắng.
- Đậm: đen, xanh than, đỏ, nâu, jean.
Nhà ít đồ có thể gộp trắng và nhạt khi chắc không món nào ra màu. Đồ mới mua, đặc biệt đồ đỏ và jean, nên giặt riêng hai, ba lần đầu.
Bước 2: Theo độ bẩn
Quần áo đi làm văn phòng mặc một ngày khác với đồ đá bóng dính bùn hay đồ làm vườn. Đồ rất bẩn nên giũ đất, xả sơ bằng nước lạnh rồi giặt riêng, nếu không đất cát sẽ cọ lên đồ khác và làm bẩn lại cả mẻ.
Bước 3: Theo loại vải và độ nặng
- Nặng, dày: jean, khăn tắm, áo nỉ, đồ kaki. Chịu vắt mạnh.
- Thường: áo thun, áo sơ mi cotton, đồ ngủ.
- Mỏng manh: đồ ren, lụa, voan, áo len mỏng, đồ có đính hạt. Giặt chế độ nhẹ, cho vào túi lưới, hoặc giặt tay.
Khăn tắm và đồ mỏng không nên chung mẻ: khăn nhả xơ, lại nặng nước, khiến đồ mỏng bị quật mạnh trong lồng.
Bước 4: Tách riêng các nhóm đặc biệt
- Đồ lót, đồ bơi: giặt nhẹ, cho vào túi lưới, áo ngực cài móc trước khi giặt.
- Khăn lau bếp, giẻ lau: không giặt chung quần áo vì dính dầu mỡ và vi khuẩn từ bếp.
- Đồ người đang ốm (sốt, tiêu chảy, bệnh ngoài da): giặt riêng, nước ấm hợp với nhãn, phơi khô hẳn.
- Đồ trẻ sơ sinh: nhiều gia đình giặt riêng trong vài tháng đầu, dùng bột giặt dịu nhẹ.
- Đồ dính dầu nhớt, xăng, sơn: không cho vào máy giặt chung, cũng không cho vào máy sấy khi còn mùi dung môi.
Bảng gợi ý: mỗi giỏ giặt thế nào
| Nhóm | Ví dụ | Chế độ máy gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Trắng cotton | Áo sơ mi trắng, ga, khăn trắng | Chế độ cotton, nước ấm theo nhãn | Được dùng chất tẩy nếu nhãn cho phép |
| Màu nhạt | Áo thun pastel, đồ ngủ | Chế độ thường, 30–40°C | Không dùng Javel |
| Màu đậm | Đồ đen, xanh than, jean | Nước lạnh hoặc 30°C | Lộn trái để đỡ bạc màu |
| Khăn tắm, đồ nặng | Khăn, áo nỉ, chăn mỏng | Chế độ cotton, vắt mạnh | Ít nước xả vải để khăn còn thấm hút |
| Đồ mỏng manh | Lụa, ren, len mỏng | Chế độ len hoặc giặt tay | Túi lưới, phơi nằm hoặc bóng râm |
Bảng chỉ là gợi ý chung. Mỗi món vẫn phải theo ký hiệu trên nhãn của chính nó.
Chuẩn bị từng món trước khi cho vào máy
Phân loại xong, dành thêm một phút cho từng món — đây là phút cứu được nhiều đồ nhất:
- Vét túi: giấy, tiền, son, bút, khăn giấy. Một tờ khăn giấy quên trong túi quần là cả mẻ dính vụn trắng. Một cây bút bi là có thể loang mực cả lồng.
- Kéo khoá, cài móc: khoá kéo và móc áo ngực để mở dễ móc vào đồ khác.
- Mở cúc áo sơ mi: để cúc không bị kéo căng làm rách khuyết.
- Lộn trái: đồ in hình, jean, đồ màu đậm, đồ thun có xù lông.
- Xử lý vết bẩn trước: vết dầu, mực, máu nên được xử lý trước khi giặt cả mẻ, vì nước nóng và máy sấy có thể làm vết bám chặt hơn.
- Không nhồi quá tải: lồng giặt cửa trước nên để trống khoảng một gang tay phía trên khi đồ đã vào; quá đầy thì đồ không đảo được, giặt không sạch mà còn nhăn.
Sắp giỏ đồ bẩn để cả nhà tự phân loại
Phân loại tốn công nhất khi một người phải lục cả đống đồ chung lúc cuối tuần. Cách đỡ hơn là phân loại ngay từ lúc thay đồ:
- Giỏ nhiều ngăn: loại giỏ có hai, ba ngăn, mỗi ngăn một màu vải lót. Quy ước chung: ngăn sáng cho đồ trắng – nhạt, ngăn tối cho đồ đậm, ngăn thứ ba cho khăn và đồ nặng.
- Giỏ riêng cho đồ cần giặt tay: một chiếc giỏ nhỏ, ai thay đồ mỏng, đồ len thì bỏ vào đây.
- Đặt giỏ đúng chỗ thay đồ: trong phòng tắm hoặc cạnh tủ áo. Giỏ đặt xa thì đồ bẩn sẽ nằm trên ghế, trên giường.
- Trẻ cũng làm được: từ khoảng 4–5 tuổi, trẻ đã biết bỏ đồ sáng vào ngăn sáng, đồ tối vào ngăn tối. Đó là một việc nhỏ vừa sức, không cần thưởng phạt, chỉ cần người lớn làm cùng vài lần đầu.
Với nhà đông người hoặc ở chung ông bà, có thể thêm một quy ước: ai mặc đồ cần giặt tay thì người đó tự giặt, hoặc báo trước. Nhờ vậy người phụ trách máy giặt không phải đoán món nào chịu được máy.
Những sai lầm hay gặp
- Giặt đồ mới chung đồ cũ ngay lần đầu. Đồ mới hay ra màu nhất.
- Cho khăn mặt, khăn tắm chung với áo sơ mi. Áo dính xơ khăn, khăn thì không đủ nhiệt để sạch.
- Dồn đồ ẩm vào giỏ kín vài ngày. Ở khí hậu nóng ẩm, đồ ướt mồ hôi để trong giỏ kín dễ lên mùi và đốm mốc. Đồ ướt nên vắt lên thành giỏ hoặc móc cho khô bớt trước khi bỏ vào.
- Tin tuyệt đối vào "giấy hút màu". Loại giấy này giúp bắt bớt màu lem trong nước, nhưng không thay được việc phân loại, nhất là với đồ đỏ mới mua.
Câu hỏi thường gặp
Có nhất thiết phải tách đồ trắng và đồ màu không?
Nên tách. Đồ màu, nhất là đồ mới và màu đậm, có thể ra thuốc nhuộm làm loang đồ trắng. Kể cả khi không loang rõ, giặt chung lâu ngày cũng khiến đồ trắng xám dần.
Khăn tắm có nên giặt chung với quần áo không?
Không nên. Khăn tắm nặng nước và nhả xơ vải, bám lên quần áo, nhất là đồ tối màu. Khăn hợp với chế độ cotton nước ấm và vắt mạnh, còn nhiều loại quần áo cần chế độ nhẹ hơn.
Đồ mới mua cần giặt riêng mấy lần?
Đồ màu đậm và đồ jean mới thường nên giặt riêng hai đến ba lần đầu, cho đến khi nước giặt không còn ra màu. Có thể thử bằng cách nhúng một góc vào nước ấm rồi ấn lên khăn giấy trắng.
Đồ của người bị ốm có cần giặt riêng không?
Nên giặt riêng đồ và ga gối của người đang sốt, tiêu chảy hoặc có bệnh ngoài da, dùng nhiệt độ nước cao nhất mà nhãn cho phép và phơi khô hẳn. Người giặt nên rửa tay sau khi cầm đồ bẩn.
Cho bao nhiêu đồ vào máy giặt là vừa?
Với máy cửa trước, nên chừa khoảng một gang tay trống ở phía trên lồng sau khi cho đồ vào. Quá đầy thì đồ không đảo được, giặt không sạch và nhăn nhiều. Nên xem khối lượng tối đa ghi trên máy.
