Phơi quần áo mùa nồm, mùa mưa mà không bị mùi cần ba thứ: đồ phải sạch thật (không dư bột giặt, không để ướt trong máy), nước phải ra nhanh (vắt kỹ, phơi thưa) và không khí phải chuyển động (quạt, máy hút ẩm hoặc chỗ phơi thoáng). Mùi chua, mùi ẩm trên quần áo không phải do "trời ẩm" mà do vi khuẩn sinh sôi khi vải ướt quá lâu — thường là quá nửa ngày. Rút ngắn thời gian vải ướt là gốc của mọi mẹo.
Mỗi miền có mùa khó phơi riêng. Miền Bắc có nồm ẩm, nặng nhất khoảng tháng 2 đến tháng 4, khi hơi nước đọng cả trên tường, sàn. Miền Nam có mùa mưa kéo dài khoảng từ tháng 5 đến tháng 11, mưa thường dồn vào buổi chiều. Miền Trung có mùa mưa bão vào cuối năm, có đợt mưa dầm nhiều ngày liền. Cách xử lý giống nhau ở nguyên lý, khác nhau ở mức độ.
Vì sao quần áo phơi lâu khô lại có mùi
Mùi ẩm khó chịu là sản phẩm của vi khuẩn và nấm mốc sống trên vải. Chúng có sẵn trên da, trong mồ hôi, trong lồng giặt chưa sạch. Khi vải ẩm và ấm trong nhiều giờ, chúng sinh sôi và tạo ra hợp chất có mùi. Vài điều kiện làm mùi nặng hơn:
- Đồ giặt xong để trong lồng máy vài giờ mới đem phơi.
- Dư bột giặt hoặc nước xả vải: lớp cặn giữ ẩm và là "thức ăn" cho vi khuẩn.
- Lồng giặt, gioăng cao su, ngăn chứa bột giặt bẩn, có mùi sẵn.
- Phơi quá dày, trong phòng kín, không có gió.
- Khăn tắm và đồ dày: lâu khô nhất nên hay hôi nhất.
Trước khi phơi: giặt sao cho đồ dễ khô và sạch mùi
- Đúng liều bột giặt. Nhiều hơn không sạch hơn. Dư bột giặt để lại cặn, đồ lâu khô, sờ thấy cứng và nhờn.
- Bớt nước xả vải với khăn và đồ thể thao. Nước xả tạo lớp phủ trên sợi, giảm thấm hút và giữ mùi trong đồ thể thao.
- Thêm một lần xả nếu nước vùng mình cứng hoặc đồ hay có mùi.
- Vắt tốc độ cao nhất mà nhãn cho phép. Đồ ra khỏi máy càng ít nước thì phơi càng nhanh khô. Đồ cotton, khăn, jean thường chịu được vắt mạnh.
- Đem phơi ngay khi máy dừng. Mùa nồm, đây là việc quan trọng nhất. Có thể hẹn giờ máy giặt để giặt xong đúng lúc có người ở nhà.
- Đồ đã có mùi sẵn: ngâm chất tẩy gốc oxy trong nước ấm theo hướng dẫn trên nhãn, rồi giặt lại. Phơi lại một đồ đã hôi mà không giặt lại thì mùi không đi.
Nếu đồ vừa giặt đã thoang thoảng mùi, nhiều khả năng máy giặt cần được vệ sinh: gioăng cao su, khay bột giặt, lưới lọc. Đồ sạch chỉ có thể sạch khi lồng giặt sạch.
Cách phơi cho nhanh khô khi trời ẩm
Phơi thưa, để gió đi qua
- Mỗi móc cách nhau ít nhất một bàn tay. Đồ chạm nhau là chỗ chạm đó khô sau cùng.
- Phơi xen kẽ dài – ngắn: đồ dài ở hai đầu, đồ ngắn ở giữa, hoặc ngược lại theo hình vòng cung, giúp không khí lưu thông dưới gấu đồ.
- Quần dài phơi lộn trái, kẹp gấu lên cho ống quần mở ra như cái ống. Cạp quần, túi quần là chỗ dày nhất nên cần thông thoáng nhất.
- Áo phơi bằng móc, không vắt đôi qua dây. Vắt đôi là hai lớp vải áp vào nhau.
- Khăn tắm phơi trải rộng, nếu có thể thì vắt qua hai thanh để thành hình chữ M thay vì gấp đôi.
Chọn chỗ phơi
- Phơi ở nơi có gió đối lưu: hành lang, ban công có mái che, cạnh cửa sổ mở. Trong phòng kín, đồ ướt làm độ ẩm phòng tăng thêm, càng chậm khô.
- Ngày nồm, nhiều nhà ở miền Bắc phơi trong phòng có điều hoà bật chế độ hút ẩm (thường là biểu tượng giọt nước, "Dry"), đóng cửa. Hơi nước từ quần áo được máy rút ra.
- Máy hút ẩm đặt gần giàn phơi, kèm một chiếc quạt thổi chéo, là cách nhiều gia đình dùng trong mùa nồm. Nhớ đổ bình nước của máy.
- Không phơi đồ trong phòng tắm kín, càng không phơi gần nơi có nấm mốc trên tường.
Canh thời tiết
Miền Nam mùa mưa thường nắng buổi sáng, mưa buổi chiều — giặt sớm, phơi trước 9 giờ là tận dụng được nắng. Miền Bắc mùa nồm thì nhiều hôm không có nắng cả ngày, đừng chờ nắng mà phải chủ động hút ẩm. Miền Trung đợt mưa dầm thì xác định phơi trong nhà, giảm lượng đồ giặt mỗi mẻ.
Bảng so sánh các cách làm khô trong mùa ẩm
| Cách | Ưu điểm | Hạn chế | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Phơi ngoài trời có mái che | Không tốn điện, có gió | Mùa nồm gần như không khô; mưa tạt | Ngày có gió, mùa mưa miền Nam buổi sáng |
| Phơi trong nhà + quạt | Rẻ, dễ làm | Vẫn chậm nếu độ ẩm rất cao | Lượng đồ ít, ngày ẩm vừa |
| Phòng kín + máy hút ẩm hoặc điều hoà chế độ hút ẩm | Khô nhanh hơn rõ, đồ ít mùi | Tốn điện, cần phòng đóng kín | Mùa nồm miền Bắc |
| Máy sấy | Khô hẳn, không phụ thuộc thời tiết | Tốn điện; một số đồ co rút, bong in | Khăn, ga, đồ cotton chịu sấy (xem nhãn) |
| Tủ sấy, giàn sấy có quạt nhiệt | Nhẹ nhàng hơn máy sấy lồng | Chậm hơn máy sấy; chiếm chỗ | Đồ không chịu được máy sấy lồng |
Với máy sấy: luôn xem nhãn (hình vuông có vòng tròn), làm sạch lưới lọc xơ vải sau mỗi lần sấy — lưới bẩn làm máy sấy lâu và có nguy cơ quá nhiệt.
Đồ đã khô nhưng vẫn ám mùi: xử lý thế nào
- Đừng xịt nước hoa đè lên. Mùi thơm chỉ che tạm, vi khuẩn vẫn còn, mặc vào gặp mồ hôi là mùi quay lại.
- Giặt lại với nước ấm theo nhãn, có thể ngâm gốc oxy trước.
- Khăn tắm hôi lâu ngày: giặt nước nóng nhất mà nhãn cho phép, không dùng nước xả, phơi hoặc sấy khô hẳn. Khăn đã hôi dai dẳng sau nhiều lần xử lý thì nên thay.
- Ủi đồ khi còn hơi ẩm cũng giúp làm khô nốt phần cạp, cổ áo. Nhưng ủi không thay được việc giặt sạch.
Cất đồ trong mùa nồm cho khỏi mốc
Phơi khô rồi mà cất vào tủ ẩm thì vài hôm sau đồ lại có mùi. Vài việc nên làm:
- Chỉ cất đồ khô hẳn, sờ cạp quần, cổ áo, đường may thấy khô mới gấp.
- Không nhét tủ quá chặt; để một khoảng trống cho không khí.
- Đặt gói hút ẩm (silica gel hoặc túi than hoạt tính) trong tủ, thay hoặc phơi lại theo hướng dẫn.
- Những ngày khô ráo hiếm hoi, mở cửa tủ cho thoáng vài giờ.
- Tủ kê sát tường ngoài, tường hay thấm thì kê cách tường vài phân.
Cả nhà cùng giữ mùa nồm dễ chịu hơn
Mùa nồm, việc giặt phơi dễ dồn lên một người vì phải canh máy, canh trời. Vài cách chia nhẹ hơn: người nào ở nhà lúc máy giặt xong thì phơi ngay; giảm số mẻ bằng cách mỗi người dùng một khăn tắm lâu hơn, phơi khô sau mỗi lần dùng; trẻ lớn có thể phụ trách lật mặt khăn, đổ bình nước máy hút ẩm. Mùa này cũng là lúc nên giặt ít mà đều, mỗi ngày một mẻ nhỏ, thay vì dồn cả tuần một mẻ lớn rồi không có chỗ phơi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao quần áo phơi mùa nồm bị mùi hôi?
Mùi hôi do vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi khi vải ướt quá lâu, thường là quá nửa ngày. Đồ để lâu trong máy, dư bột giặt hoặc lồng giặt bẩn làm mùi nặng hơn. Giặt đúng liều, vắt kỹ và phơi ngay là cách phòng hiệu quả nhất.
Mùa nồm nên phơi quần áo ở đâu?
Nên phơi trong phòng đóng kín có máy hút ẩm hoặc điều hoà bật chế độ hút ẩm, kèm quạt thổi chéo. Phơi ngoài trời những ngày nồm gần như không khô vì không khí đã bão hoà hơi nước.
Quần áo đã khô mà vẫn có mùi thì làm sao?
Cần giặt lại, không nên xịt nước hoa che mùi. Ngâm chất tẩy gốc oxy trong nước ấm theo hướng dẫn trên nhãn, giặt ở nhiệt độ cao nhất mà nhãn cho phép, rồi làm khô thật nhanh.
Có nên dùng máy sấy cho mọi loại quần áo không?
Không. Chỉ sấy những món có nhãn cho phép (hình vuông có vòng tròn không bị gạch). Đồ có sợi co giãn, len, đồ in nhiệt dễ co rút hoặc bong hình khi sấy. Nhớ làm sạch lưới lọc xơ vải sau mỗi lần sấy.
Nồm ẩm ở miền Bắc thường vào tháng mấy?
Nồm ẩm ở miền Bắc thường rơi vào khoảng tháng 2 đến tháng 4, khi không khí ấm và ẩm từ biển tràn vào sau các đợt rét, gặp tường và sàn còn lạnh nên hơi nước đọng lại. Miền Nam và miền Trung không có nồm mà có mùa mưa, mùa bão riêng.