Giặt chăn, ga, gối và rèm cửa: bao lâu một lần và giặt thế nào

Ga trải giường và vỏ gối nên giặt khoảng một đến hai tuần một lần; ruột gối, chăn, rèm cửa thì giặt thưa hơn, vài tháng một lần hoặc theo mùa, tuỳ nhãn và tuỳ nhà có người dị ứng hay không. Đồ lớn cần lồng giặt đủ rộng, chế độ giặt chăn hoặc đồ cồng kềnh, vắt kỹ và phơi khô thật hẳn — ruột chăn, ruột gối còn ẩm bên trong là nguồn gây mùi và mốc. Món nào vượt sức máy nhà mình thì mang ra tiệm giặt.

Đồ giường và rèm ít được giặt nhất trong nhà, nhưng lại là nơi tích tụ mồ hôi, da chết, bụi mịn và mạt bụi nhà. Lên một lịch đơn giản là đỡ phải "tổng giặt" một lần vất vả.

Bao lâu giặt một lần: lịch gợi ý

Đây là khoảng tham khảo, không phải quy định. Nhà có người bị viêm mũi dị ứng, hen thường được bác sĩ khuyên giặt đồ giường thường xuyên hơn.

Giặt ga, vỏ gối, vỏ chăn

1. Kéo khoá vỏ chăn, vỏ gối hoặc lộn trái rồi kéo khoá lại, để đồ nhỏ không chui vào trong vỏ chăn thành một cục.
2. Không nhồi. Một bộ ga đôi kèm vỏ chăn đã gần kín lồng máy cỡ vừa. Nhồi thêm thì ga quấn vào nhau, chỗ ở giữa không sạch.
3. Nhiệt độ theo nhãn. Ga cotton trắng thường chịu được nước ấm 40–60°C. Nhiều tài liệu về dị ứng khuyên giặt đồ giường ở khoảng 60°C để giảm mạt bụi nhà, nếu vải chịu được. Ga màu, ga lụa, ga sợi tre thường chỉ 30–40°C.
4. Vắt kỹ, phơi trải rộng. Ga phơi gấp đôi trên dây, không vo lại. Gặp ngày nắng thì đây là dịp tốt để phơi đồ giường.
5. Thay ga xen kẽ hai bộ: một bộ trên giường, một bộ trong tủ. Giặt xong là cất, không phải chờ khô mới có ga nằm.

Giặt ruột gối

Ruột gối là thứ hay bị bỏ quên. Lật vỏ gối ra thấy vết ố vàng loang là dấu hiệu mồ hôi và dầu da đã ngấm qua.

• Gối bông xơ tổng hợp: phần lớn giặt máy được. Giặt hai chiếc cùng lúc để lồng cân, chế độ nhẹ, nước ấm vừa, vắt chậm. Sấy nhiệt thấp hoặc phơi nắng, đập cho bông tơi lại khi gần khô.
• Gối lông vũ: theo nhãn; nhiều loại giặt được nhưng phải làm khô rất kỹ, nếu không lông vũ vón cục và bốc mùi.
• Gối cao su non (memory foam), gối cao su thiên nhiên: thường không giặt máy. Tháo vỏ ra giặt, ruột chỉ lau, hút bụi, phơi chỗ thoáng mát. Ngâm nước có thể làm mút vỡ vụn.
• Gối kiều mạch, gối vỏ đậu: không giặt ruột, chỉ giặt vỏ, ruột phơi định kỳ.

Cách thử gối đã đến lúc thay: gập đôi chiếc gối bông, nếu buông ra mà nó không tự bật lại thì bông đã xẹp, giặt cũng không phục hồi được.

Giặt chăn

Ở nhà hay mang ra tiệm?

Đọc nhãn chăn trước. Sau đó ước lượng: chăn sau khi cho vào lồng phải còn chỗ để đảo. Nếu phải ấn mạnh mới đóng được cửa máy, chăn sẽ giặt không sạch, vắt không đều, máy rung mạnh và có thể hỏng. Chăn bông dày, chăn lông vũ cỡ lớn, chăn len thường nên mang ra tiệm giặt có máy công suất lớn.

Giặt chăn ở nhà

1. Chọn chế độ "chăn", "đồ cồng kềnh" hoặc "đồ dày" nếu máy có.
2. Dùng ít nước giặt hơn bình thường; chăn dày khó xả sạch, dư xà phòng sẽ làm chăn bết.
3. Thêm một lần xả.
4. Phơi trải rộng, lật mặt vài lần. Chăn bông nên phơi ít nhất một ngày nắng, sờ kỹ phần giữa xem đã khô chưa.
5. Chăn chưa khô hẳn tuyệt đối không gấp cất — sau vài ngày sẽ có mùi mốc từ bên trong.

Giặt rèm cửa

Rèm cửa tưởng sạch nhưng hứng bụi đường, khói bếp và nắng suốt ngày. Trước khi tháo, xem nhãn rèm hoặc hỏi lại chỗ may.

• Tháo hết móc, khoen kim loại hoặc cho rèm vào túi giặt lớn nếu khoen không tháo được, để khỏi xước lồng và rách vải.
• Giũ bụi hoặc hút bụi trước khi giặt. Bụi khô ngấm nước thành bùn loãng, khó xả hơn.
• Nước lạnh hoặc ấm nhẹ, chế độ nhẹ: rèm phơi nắng lâu năm thì sợi vải đã yếu, giặt mạnh dễ rách.
• Rèm cản sáng có lớp tráng phủ: thường không chịu được vắt mạnh hay nước nóng, lớp phủ dễ nứt. Nhiều loại chỉ nên giặt tay hoặc lau.
• Rèm voan: giặt nhẹ, treo lại khi còn hơi ẩm để rèm tự rủ phẳng, đỡ phải ủi.
• Rèm quá nặng, rèm nhung, rèm khổ lớn: mang ra tiệm hoặc gọi dịch vụ giặt tại nhà.

Giữa các lần giặt, hút bụi rèm bằng đầu chổi mềm của máy hút bụi mỗi tháng sẽ giữ rèm sạch lâu hơn nhiều.

Lưu ý khi tháo, treo rèm ở chỗ cao: dùng thang chắc chắn, có người giữ, không đứng lên ghế xoay hay ghế nhựa chồng nhau. Nhiều tai nạn ngã trong nhà xảy ra đúng lúc treo rèm, lau quạt trần.

Nệm và tấm bảo vệ nệm

Nệm không giặt được bằng máy, nhưng có thể giữ sạch:

• Dùng tấm bảo vệ nệm chống thấm, giặt định kỳ — đây là cách đơn giản nhất để nệm không bị ố.
• Mỗi lần thay ga, hút bụi mặt nệm, nhất là các đường viền.
• Vài tháng xoay đầu nệm (và lật mặt nếu nệm hai mặt) cho nệm lún đều.
• Trẻ tè dầm, đổ nước lên nệm: thấm thật khô bằng khăn, không chà, rắc baking soda để hút ẩm và mùi, để vài giờ rồi hút sạch. Vết lớn, nệm ngấm sâu thì nên gọi dịch vụ giặt nệm.

Chia việc đồ giường trong nhà

Thay ga là việc hai người làm nhanh gấp đôi một người. Nhiều nhà chọn một buổi cố định, ví dụ sáng Chủ nhật cách tuần, cả nhà cùng lột ga: người lớn lo giường lớn, trẻ từ khoảng 7–8 tuổi tập lột và mang vỏ gối của mình xuống giỏ, đến 10–12 tuổi có thể tự trải ga giường đơn. Ông bà lớn tuổi thì nên được miễn phần cúi, kéo nệm nặng — xoay nệm, nâng nệm là việc dễ gây đau lưng, cần hai người khoẻ.

Một tờ lịch dán trong tủ đồ giường (vẽ ô màu thay chữ cũng được) ghi lần giặt ruột gối, giặt rèm gần nhất giúp cả nhà khỏi phải nhớ "lần trước là bao giờ".