Gấp quần áo gọn và tiết kiệm chỗ nhất là gấp thành hình chữ nhật nhỏ rồi xếp đứng trong ngăn kéo, như xếp sách trên giá, thay vì chồng lên nhau. Cách này được Marie Kondo phổ biến rộng rãi, giúp mở ngăn ra là thấy hết mọi món, rút một chiếc không làm đổ cả chồng. Áo sơ mi, váy, đồ dễ nhăn thì treo; áo thun, quần ở nhà, đồ lót, tất thì gấp đứng; đồ len dày thì gấp nằm, không treo.
Gấp đồ là việc nhỏ nhưng lặp lại mỗi ngày. Cách gấp quyết định tủ đồ gọn được bao lâu: gấp chồng thì đến giữa tuần đã lộn xộn, gấp đứng thì giữ được nếp lâu hơn vì không ai phải lục.
Treo hay gấp: chọn cho từng loại đồ
| Nên treo | Nên gấp đứng | Nên gấp nằm hoặc cuộn |
|---|---|---|
| Áo sơ mi, áo kiểu | Áo thun, áo phông | Áo len dày, áo nỉ dày (treo dễ giãn vai) |
| Váy, đầm | Quần short, quần mặc nhà | Đồ lót ren, đồ mỏng manh |
| Áo vest, áo khoác | Quần jean (hoặc treo bằng móc kẹp) | Thắt lưng, khăn quàng (cuộn) |
| Quần âu (vắt qua móc hoặc kẹp gấu) | Đồ ngủ, đồ tập | Tất, đồ lót (gấp nhỏ hoặc cuộn) |
| Áo dài | Áo ba lỗ, áo lót | Đồ bơi |
Nguyên tắc chung: vải mềm, rủ, dễ nhăn thì treo; vải co giãn, dày nặng thì gấp. Áo len treo lâu sẽ bị kéo giãn ở vai và dài thân.
Gấp đứng là gì và vì sao gọn hơn
Gấp đứng là gấp đồ thành một khối chữ nhật đủ chắc để tự đứng được, rồi xếp thành hàng trong ngăn kéo hay hộp, mặt gấp quay lên trên. Cách gấp này thường được gọi là "gấp kiểu KonMari", theo tên phương pháp sắp xếp của Marie Kondo, tác giả người Nhật nổi tiếng với cuốn sách xuất bản lần đầu năm 2011 và loạt chương trình truyền hình về dọn nhà.
So với gấp chồng, gấp đứng có ba lợi thế:
- Nhìn thấy hết: mở ngăn là thấy mọi món, không có chiếc áo "biến mất" ở đáy chồng.
- Rút ra không đổ: lấy một chiếc ở giữa không làm xô lệch cả chồng.
- Tận dụng chiều cao ngăn kéo: ngăn kéo sâu xếp được nhiều đồ hơn mà vẫn gọn.
Đây là một cách, không phải cách duy nhất. Tủ chỉ có kệ mà không có ngăn kéo thì gấp chồng thấp vẫn hợp lý hơn; có thể dùng hộp hoặc giỏ không nắp đặt trên kệ để tạo "ngăn kéo" cho đồ gấp đứng.
Cách gấp từng món
Áo thun gấp đứng
- Trải áo úp mặt xuống, vuốt phẳng.
- Gấp một bên thân vào khoảng một phần ba, gập tay áo ngược ra ngoài cho thẳng mép.
- Làm tương tự bên còn lại, được một dải chữ nhật dài.
- Gấp từ gấu lên cổ thành hai hoặc ba lần, tuỳ chiều sâu ngăn kéo, sao cho khối áo đứng vững.
- Đặt đứng vào ngăn, phần nếp gấp quay lên trên.
Quần jean, quần dài
- Gấp đôi theo chiều dọc, một ống chồng lên ống kia.
- Gập phần đáy quần nhô ra cho thẳng mép.
- Gấp từ gấu lên thành ba hoặc bốn lần.
Quần âu có ly nên treo, vắt qua thanh móc theo đúng nếp ly.
Áo sơ mi khi cần gấp (đi công tác, cất tủ)
- Cài cúc thứ nhất, thứ ba và cúc cuối.
- Úp mặt xuống, gập hai bên thân và tay áo ra sau, đường gập bắt đầu từ giữa vai.
- Gập gấu lên một lần, rồi gập tiếp lên sát cổ.
- Lật lại, cổ áo nằm trên cùng, không bị đè.
Tất, đồ lót
- Tất: đặt hai chiếc chồng lên nhau, gấp đôi hoặc gấp ba thành khối nhỏ. Tránh cuộn tròn rồi lộn cổ tất bọc ra ngoài — làm giãn chun cổ tất nhanh.
- Quần lót: gấp ba theo chiều dọc rồi gấp đôi, hoặc cuộn tròn nhỏ, xếp đứng trong hộp chia ô.
- Áo ngực có gọng mút: không gấp đôi chụp vào nhau theo chiều ngược. Xếp lồng chụp vào nhau theo hàng, quai nhét vào trong.
Khăn tắm
Gấp ba theo chiều dọc rồi gấp ba theo chiều ngang, hoặc cuộn tròn nếu xếp trên kệ phòng tắm. Khăn cuộn trên kệ hở dễ lấy, khăn gấp trong tủ kín thì tiết kiệm chỗ hơn.
Bộ ga gối
Gấp ga, vỏ chăn và một vỏ gối, rồi nhét tất cả vào trong chiếc vỏ gối thứ hai. Cả bộ thành một gói, không phải lục từng món khi thay ga.
Gấp đồ cho vừa ngăn kéo nhà mình
- Đo chiều cao ngăn kéo: khối áo gấp đứng nên thấp hơn ngăn kéo khoảng hai đốt ngón tay để đóng mở không vướng.
- Chia ngăn bằng hộp: hộp giày, hộp giấy cứng cắt thấp cũng được. Mỗi hộp một nhóm (áo thun, đồ lót, tất), đồ không đổ sang nhau.
- Xếp màu từ nhạt đến đậm nếu muốn dễ tìm, nhưng không bắt buộc.
- Đừng xếp kín 100%: chừa chút chỗ để đồ không ép chặt và để có chỗ cho đồ mới giặt xong.
Biến gấp đồ thành việc chung, không phải việc một người
Trong nhiều nhà, đống đồ khô chất trên ghế sofa là "điểm nóng": một người cảm thấy chỉ có mình mình gấp. Vài cách chia nhẹ:
- Ai gấp đồ người đó: sau khi rút đồ khô, chia thành từng đống theo người, mỗi người tự gấp và cất phần mình. Người lớn làm gương trước.
- Trẻ tập từ món dễ: trẻ khoảng 4–5 tuổi ghép đôi tất, gấp khăn mặt; khoảng 6–8 tuổi gấp áo thun, quần đùi của mình; lớn hơn thì gấp được hầu hết đồ. Gấp chưa đẹp cũng không sao — đừng gấp lại trước mặt con, vì điều con học được là "làm gì cũng bị làm lại".
- Gấp cùng lúc với việc khác: vừa nghe radio, vừa nói chuyện, vừa xem một chương trình ngắn. Gấp đồ cả nhà trong 10–15 phút nhẹ hơn nhiều so với một người một tiếng.
- Ông bà ở chung: nhiều ông bà thích phần việc ngồi được như gấp đồ, ghép tất. Hỏi xem ông bà có muốn không, đừng mặc định giao hay mặc định miễn.
Sai lầm làm đồ nhanh hỏng hoặc tủ nhanh bừa
- Gấp đồ còn ẩm: nhất là mùa nồm, sẽ ám mùi và có thể mốc.
- Treo áo len, áo thun cổ rộng lên móc mảnh: vai áo bị nhô thành hai "núi".
- Dùng móc kẽm của tiệm giặt lâu dài: móc mảnh làm biến dạng vai áo, có thể gỉ để lại vết.
- Nhồi ngăn kéo quá chặt: đồ nhăn, lấy một món kéo theo cả hàng.
- Gấp mà không bớt đồ: gấp khéo đến đâu cũng không cứu được tủ quá tải. Gấp xong vẫn tràn thì đã đến lúc lọc bớt.
Câu hỏi thường gặp
Gấp quần áo kiểu KonMari là gì?
Đó là cách gấp đồ thành khối chữ nhật nhỏ đủ chắc để đứng, rồi xếp đứng thành hàng trong ngăn kéo, được Marie Kondo phổ biến. Mở ngăn là thấy mọi món, rút một chiếc không làm đổ những chiếc khác.
Áo len nên treo hay gấp?
Nên gấp và đặt nằm. Áo len treo lâu trên móc sẽ bị kéo giãn ở vai và thân dài ra do trọng lượng của chính nó. Nếu bắt buộc phải treo, vắt áo gấp đôi qua thanh ngang của móc.
Làm sao gấp áo sơ mi không bị nhăn?
Cài vài cúc, úp mặt áo xuống, gập hai bên thân và tay áo ra sau từ giữa vai, gập gấu lên hai lần cho cổ áo nằm trên cùng. Tốt nhất là treo áo sơ mi trên móc vai rộng nếu tủ có chỗ.
Trẻ mấy tuổi tự gấp quần áo được?
Trẻ khoảng 4–5 tuổi có thể ghép đôi tất và gấp khăn mặt; khoảng 6–8 tuổi gấp được áo thun, quần đùi của mình. Gấp chưa đẹp cũng nên để nguyên, khen sự cố gắng thay vì gấp lại trước mặt con.
Tất có nên cuộn tròn không?
Không nên cuộn tròn rồi lộn cổ tất bọc ra ngoài vì làm giãn chun cổ nhanh. Đặt hai chiếc chồng lên nhau, gấp đôi hoặc gấp ba thành khối nhỏ rồi xếp đứng trong hộp chia ô.
