Nhà cửa mùa nồm ẩm miền Bắc: cách chống đọng nước trên sàn và tường

Chống nồm ẩm cho nhà ở miền Bắc chủ yếu là hai việc: đóng kín cửa khi không khí ngoài trời ẩm để hơi nước không tràn vào gặp tường, sàn còn lạnh, và làm khô không khí trong nhà bằng máy hút ẩm, chế độ khô của điều hoà hoặc quạt. Mở cửa vào lúc nồm, như nhiều người vẫn làm theo thói quen "cho thoáng", lại khiến sàn đổ nước nhiều hơn. Mùa nồm thường rơi vào khoảng tháng 2 đến tháng 4, sau những đợt rét cuối đông.

Nồm là gì và vì sao sàn nhà "đổ mồ hôi"

Nồm là hiện tượng thời tiết đặc trưng của miền Bắc và một phần Bắc Trung Bộ vào cuối đông, đầu xuân. Sau một đợt không khí lạnh, tường, sàn, đồ đạc trong nhà đã nguội đi. Khi gió chuyển sang hướng đông, đông nam đưa không khí ấm và rất ẩm từ biển vào, độ ẩm có lúc gần bão hoà. Không khí ấm ẩm chạm vào bề mặt lạnh hơn nhiệt độ điểm sương của nó thì hơi nước ngưng tụ thành giọt — giống như cốc nước đá "đổ mồ hôi" vào mùa hè.

Vì thế, chỗ đọng nước nhiều nhất là chỗ lạnh nhất và ít hút nước nhất: sàn gạch men bóng, đá ốp, tường quét sơn bóng, cửa kính, mặt bàn đá. Sàn gỗ, sàn gạch nhám ít thấy nước hơn nhưng không có nghĩa là không ẩm.

Miền Nam và phần lớn miền Trung không có mùa nồm theo nghĩa này. Miền Nam có mùa mưa ẩm kéo dài nhưng nhiệt độ ít chênh, nên hiếm khi sàn nhà ướt đẫm như ở Hà Nội, Hải Phòng hay Nam Định trong những ngày nồm nặng.

Đóng hay mở cửa: quy tắc quan trọng nhất

Cách nhận biết đơn giản: nếu kính cửa phía ngoài mờ hơi nước, hoặc sân, cầu thang chung ướt mà trời không mưa, thì đang nồm — đóng cửa. Một chiếc nhiệt ẩm kế điện tử nhỏ đặt trong nhà giúp đỡ phải đoán: độ ẩm trong nhà vượt khoảng 70–80% là nên bật hút ẩm; ngày nồm nặng, con số này có thể lên trên 90%.

Làm khô không khí trong nhà

Máy hút ẩm

Đây là cách hiệu quả nhất cho nhà hay bị nồm nặng. Đóng kín cửa phòng, bật máy, đổ nước trong bình chứa khi đầy (ngày nồm nặng, bình có thể đầy khá nhanh). Đặt máy cách tường một khoảng theo hướng dẫn để máy hút được gió. Nếu chỉ có một máy, ưu tiên phòng ngủ có trẻ nhỏ, người già hoặc phòng có tủ quần áo, sách vở.

Điều hoà chế độ khô (Dry)

Nhiều điều hoà có chế độ hút ẩm, thường hiển thị biểu tượng giọt nước. Chế độ này làm lạnh nhẹ để ngưng tụ hơi nước trong dàn lạnh rồi xả ra ngoài. Điều hoà hai chiều chạy chế độ sưởi cũng làm tăng nhiệt độ bề mặt và giảm đọng nước. Đóng cửa phòng khi chạy.

Quạt

Quạt không làm giảm độ ẩm nhưng làm không khí lưu thông, giúp sàn và tường khô nhanh hơn sau khi lau. Hướng quạt xuống sàn, đóng cửa ra ngoài.

Gói hút ẩm cho tủ

Trong tủ quần áo, tủ giày, tủ sách, đặt hộp hoặc túi hút ẩm (loại hạt silica gel, hoặc loại hạt hút ẩm thu nước vào hộp). Kiểm tra định kỳ, thay khi đầy nước. Để xa tầm tay trẻ nhỏ: hạt hút ẩm và nước đọng trong hộp không được ăn, uống.

Lau sàn mùa nồm: lau khô, không lau ướt

Thói quen lau sàn bằng cây lau ướt hằng ngày nên tạm dừng vào những ngày nồm. Lau ướt là đổ thêm nước lên một bề mặt đang không khô nổi.

• Dùng cây lau khô hoặc khăn khô loại thấm nhiều (vải sợi nhỏ) lau đi lau lại lối đi, cầu thang, nhà tắm.
• Đặt thảm thấm nước ở cửa nhà tắm, cửa ra vào, chân cầu thang. Giặt, phơi thảm khi trời hanh.
• Trải tạm giấy báo hoặc bìa cứng ở lối đi nếu nhà đông người qua lại và sàn rất trơn; thay khi ẩm.
• Đi dép đế cao su có rãnh, nhất là người già và trẻ nhỏ. Sàn ướt mùa nồm là nguyên nhân hay gặp của các cú ngã trong nhà.

Cầu thang gạch men và nhà tắm là hai chỗ cần để ý nhất. Nhà có người lớn tuổi nên lau khô cầu thang vài lần trong ngày lúc nồm nặng.

Quần áo, chăn màn và đồ đạc

• Quần áo: Ngày nồm phơi ngoài trời không khô, phơi trong nhà lại làm tăng độ ẩm. Nếu có máy sấy, dùng máy sấy. Không có thì phơi trong phòng kín có máy hút ẩm chạy, hoặc ở phòng có quạt và cửa đóng. Không cất quần áo còn hơi ẩm vào tủ — đây là cách nhanh nhất để cả tủ bị mùi.
• Chăn, gối: Hạn chế giặt chăn dày vào giữa mùa nồm. Nếu chăn có mùi, chờ một đợt hanh khô hoặc dùng dịch vụ giặt sấy.
• Đồ gỗ: Lau khô bề mặt, không phủ ni lông kín (giữ ẩm bên dưới). Kê tủ cách tường vài phân để có khe thông khí.
• Đồ da: Giày da, túi da, thắt lưng dễ mốc. Lau khô, nhét giấy báo vào giày, để nơi thoáng, kiểm tra hằng tuần.
• Sách vở, giấy tờ: Cất vào hộp có nắp kèm gói hút ẩm. Giấy tờ quan trọng để trong túi nhựa có khoá kéo.
• Đồ điện tử: Máy tính, máy ảnh để chỗ khô; nếu thấy hơi nước đọng trên thiết bị, để khô hẳn rồi mới bật.

Sau mùa nồm: dọn nấm mốc trước khi lan rộng

Khi trời hanh trở lại, dành một buổi cuối tuần đi kiểm tra các chỗ dễ mốc: góc trần nhà tắm, chân tường, sau tủ, mặt dưới nệm, rèm cửa, gioăng cao su tủ lạnh và máy giặt. Đốm mốc nhỏ trên bề mặt cứng có thể lau bằng nước có chất tẩy rửa phù hợp, đeo găng tay và khẩu trang, mở cửa thông gió. Không trộn nước Javel với chất tẩy có axit hoặc amoniac, vì sẽ sinh khí độc.

Mảng mốc lan rộng trên tường (cỡ khoảng một mét vuông trở lên), mốc quay lại liên tục ở cùng một chỗ, hoặc tường ẩm thấm từ bên trong, thường là dấu hiệu thấm từ mái, đường ống hay tường ngoài. Lúc đó nên gọi thợ kiểm tra chống thấm thay vì chỉ lau lớp mốc bên ngoài. Người trong nhà bị hen, viêm mũi dị ứng nặng lên sau mùa nồm nên đi khám.

Chuẩn bị trước mùa nồm năm sau

Những việc nhỏ làm từ đầu năm giúp mùa nồm nhẹ hơn nhiều:

1. Kiểm tra máy hút ẩm, vệ sinh lưới lọc trước tháng 2.
2. Mua sẵn túi hút ẩm cho tủ quần áo, tủ giày.
3. Bớt đồ để tủ không bị nhồi chặt — tủ quá đầy không có khe cho không khí lưu thông.
4. Kiểm tra gioăng cửa sổ, khe cửa; khe hở lớn có thể dán ron cao su.
5. Nếu sửa nhà hoặc lát sàn mới, hỏi thợ về gạch bề mặt nhám, sơn tường chống ẩm phù hợp cho phòng tầng trệt, tầng một.
6. Thoả thuận trong nhà: ai nhớ đóng cửa khi nồm, ai đổ nước máy hút ẩm. Việc nhỏ nhưng hay bị "tưởng người kia làm rồi".